نرخ ارز در یک سال اخیر
اواخر سال گذشته و بعد از رشد قابل توجه بهای ارز در حدود 30 هزار تومان به سطح نزدیک به 50 هزار تومان در بازار غیررسمی، برخی ذینفعان افزایش نرخ ارز پیشبینیهای عجیبی از ادامه افزایش بهای ارز در سال 1402 داشتند.
افزایش قیمت ارز برای این افراد بازی دو سر برد است زیرا از یک طرف به دلیل اینکه بخشی از ثروت آنها در بازار دارایی نهفته است، به صورت خودکار افزایش بهای ارز موجب افزایش ثروت آنها می شود و از طرف دیگر باتوجه به اینکه برخی از این افراد اساسا نسبتی با جمهوری اسلامی ندارند، افزایش نارضایتی اجتماعی نسبت به عملکرد دولت و حاکمیت از دیگر اهداف این افراد است و افزایش قیمت ارز موجب ایجاد نارضایتی مردم نسبت به عملکرد دولت و حاکمیت خواهد شد و در نتیجه کل حاکمیت به چالش کشیده خواهد شد زیرا افزایش نرخ ارز موجب افزایش قیمت مسکن، اجاره مسکن، خودرو و سایر کالاها و خدمات خواهد شد و این پدیده قدرت خرید بخش زیادی را از مردم را تحت تاثیر قرار خواهد داد.
متاسفانه عده ای به دنبال ایجاد دور باطل رشد نرخ ارز- تورم هستند. این افراد برای تحقق برنامه خود مدام در فضای مجازی از افزایش بهای ارز در هفتهها و ماههای آینده خبر میدادند اما با اعمال برخی سیاستهای اقتصادی مانند راه اندازی مرکز مبادله ارز و طلا، مدیریت بیشتر و بهتر بانک مرکزی بر جریان ورود و خروج ارز، کنترل تقاضای سفته بازی خرید ارز با کارت ملی با تغییر شرایط دریافت آن، طراحی برای تامین 63 نیاز ارزی در مرکز مبادله ارزی و از طرف دیگر بهبود روابط سیاسی و اقتصادی ایران با کشورهای همسایه و شرکای تجاری بزرگ، موجب شد تب افزایش قیمت ارز فروکش کند و حتی بهای ارز روند کاهشی به خود بگیرد.
اما باز هم در اوایل سال 1402 این افراد که در فضای مجازی با تحلیل های غیرکارشناسی و سطحی دم و دستگاهی هم برای خود درست کرده اند، به طور مکرر افزایش بهای ارز را پیش بینی میکردند ولی روند نرخ ارز در 4 ماهه اول سال 1402 نشان دهنده ثبات بهای ارز بود.
*رشد 40 درصدی بهای رسمی ارز در یک سال اخیر
همین عده اکنون که 4 ماه از سال گذشته و پیش بینی و اهداف اقتصادی و سیاسی آنها محقق نشده است، گزاره افزایش بهای ارز در نیمه دوم سال را تکرار میکنند. وقتی علت چنین پیش بینی را از آنها جویا می شویم، توضیح مشخصی داده نمی شود. این افراد مدعی هستند قیمت ارز به دلیل تزریق ارز توسط بانک مرکزی مهار شده و بهای ارز بیشتر از این ارقام است در حالی که یک بررسی ساده نشان می دهد در مرداد ماه سال گذشته بهای ارز در بخش حواله حدود 27 هزار تومان و در صرافی ها و بازار غیررسمی حدود 30 هزار تومان بوده است. در حال حاضر بهای ارز حواله ای در مرکز مبادله ارزی حدود 38 هزار تومان و بهای ارز نقدی 41 هزار تومان است. همچنین ارز در بازار غیررسمی هم 49 هزار تومان معامله می شود.
آمارها نشان میدهد نرخ ارز حواله ای در یک سال اخیر حدود 40 درصد، نرخ ارز نقدی در بازار رسمی حدود 37 درصد و در بازار غیررسمی حدود 58 درصد رشد داشته است. بنابراین نرخ ارز در یک سال اخیر رشد قابل توجهی داشته و ثبات 5 ماه اخیر در بازار ارز به هیچ وجه به معنای سرکوب نرخ ارز نیست.
زمانی میتوانیم از سرکوب نرخ ارز صحبت کنیم که اولا بهای ارز در سطح پایینی نگه داشته شده باشد و بانک مرکزی برای حفظ آن نرخ تزریق زیادی در بازار انجام دهد اما در حال حاضر هیچ یک از این دو مولفه در حوزه ارز رخ نداده است. محاسبات کارشناسی و فنی برای محاسبه نرخ ارز موثر نشان میدهد که بهای واقعی ارز حتی کمتر از رقمی است که در معاملات نقدی بازار رسمی داد و ستد می شود. همانطور که پیش تر گفته شد در یک سال اخیر بهای ارز رشد قابل توجهی داشته و در چنین شرایطی نمی تواند ادعا کرد بانک مرکزی نرخ ارز را سرکوب کرده است.
